خدای بزرگ است اهورامزدا
22:18   نام و نسب اردشیر یکم

نام این شاه را چنین نوشتهاند: در کتیبههاى شاهان هخامنشى- أرت خشتر «1»، در نسخه ابلى
کتیبهها- ارت خشتسو «2»، زبان عیلامى- ارته خچرچه «3»، بمصرى د روى گلدانى- ارته
خسش «4»، هرودوت- آرتاکسرك سس «5»، کتزیاس- آرتکسرك سس «6»، پلوتارك-
آرتاکسرك سس ماك روخیر «7» و لفظ آخرى بمعنى درازدست است، در توریۀ- ارت خستا
«8» (کتاب نحمیا). مورخین قرون اسلامى اسم او را چنین ذکر کردهاند:
ابو ریحان بیرونى در آثار الباقیه «9»- اردشیر، کىاردشیر بهمن، ارطحشتت الاولو اردشیر بن
اخسورش الملقّب بمقروشیر، اى طویل الیدین، مسعودى در مروج الذّهب «10»- بهمن بن
اسفندیار، شهرستانى- بهمن بن درا «1»، ثعالبى در غرر اخبار ملوك الفرس و سیرهم- بهمن بن
در تاریخ کامل- بهمن بن اسفندیار و نیز اردشیر بن بهمن «13»، ابن عبرى در مختصر الدول- اسفندیار، حمزه اصفهانى- کىاردشیر بن اسفندیار بن کشتاسبو یسمى بهمن ایضا «12»، ابن اثیر
ارطحتست الطویل الیدین. در داستانهاى ما او ر اردشیر درازدست بهمن گفتهاندو معلوم است،
 که اغلب مورخین قرون اسلامى از داستانها متابعت کردهاند.

این اردشیر را یوانىها دراز دست گفتهاند، زیرا چنانکه پلوتارك نوشته (اردشیر- بند 1) دست
راستش از دست چپ درازتر بود. نلدکه گوید: اول کسى، که این لقب او را ذکر کرده، دىنن
«1» بودهو یوانىهاى دیگر از او نقلقول کردهاند. دىنن این لقب را بمعنى بسط ید یا اقتدار
استعمال میکرده، ولى بعدها یوانىها آن را بمعنى تحت اللفظ فهمیدهاند (تتبعات تاریخى راجع
بایران قدیم، صفحه 78). اما اینکه ابو ریحان بیرونىو ابن عبرى این شاه را طویل الیدین نامیده و
عقیده داشتهاند، که هردو دست او دراز بوده، معلوم نیست از چه مآخذى چنین استنباط کردهاند.
سترابون در کتاب پانزدهش داریوش اول را دراز دست نوشته و، چنانکه گوید، دستهاى شاه
مزبور، وقتى که مىایستاده، بزانوهایش میرسیده، ولى این خبر بنظر صحیح نمىآید.
نسب


این شاه پسر خشیارشا بود. اسم ملکه مادر او را یوانیها آمس تریس «2» نوشته و او را دختر اتانس
(هوتانه)، که از خانواده هخامنشىو یکى از هفت نفر همقسم پارسى در قضیه بردیاى دروغى بود،
دانستهاند (صفحات 52 -520).اردشیر چهار برادر داشتو دو خواهر (یوستى، نامهاى ایرانى، صفحه 398).
داریوش و ویشتاسپ برادران ارشد بودندو چنین بنظر مىآید، که داریوش قبل از سلطنت
خشیارشا تولّد شده بودو بنابر ترتیبى، که درباره خشیارشا اجرا شد، نمىتوانست بعد از او بر تخت
نشیند.


شنبه 13 دی 1393به قلم: iraneternal ™       ارسال نظر(0)

💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران