از اﯾﻦ اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﯿﺸﻮد: ﺑﺎﺑﻠﯿﻬﺎ ﺑﻮاﺳﻄﻪ رﻓﺘﺎر ﺧﺸﻦ آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﺗﺎ
ﺗﻼﻓﻰ ﮐﻨﻨﺪ، ﺣﺎﮐﻢ آﺳﻮر در ﺑﺎﺑﻞ، ﮐﻪ ﺧﻮدش ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ ﺑﺎﺑﻠﻰ ﺑﻮد «1»، ﯾﺎﻏﻰ ﺷﺪه و ﺧﻮاﺳﺘﻪ اﺳﺖ
ﺷﻬﺮﻫﺎى ﺑﯿﻦ اﻟﻨﻬﺮﯾﻦ را ﺗﺴﺨﯿﺮ ﮐﻨﺪ (ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺼﺮ ﻫﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﺑﻮده و ﺑﺎﺑﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﭘﯿﺶ دﺳﺘﻰ
ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ) ﺑﻌﺪ ﺟﻨﮓ ﺷﺮوع ﺷﺪه و آﺳﻮرىﻫﺎ ﭘﺎ ﻓﺸﺮدهاﻧﺪ. در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺒﻮﭘﺎﻻس ﺳﺎر ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪى
ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ و از ﻣﺎدىﻫﺎ دﺷﻤﻨﺎن دﯾﺮﯾﻦ آﺳﻮر ﮐﻤﮏ ﻃﻠﺒﯿﺪه. ﭘﺲ از آن ﻫﻮوخﺷﺘﺮ، ﮐﻪ ﺧﻮد در ﺧﯿﺎل
ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ آﺳﻮر ﺑﻮده، ﻣﻮﻗﻊ را ﻣﻐﺘﻨﻢ ﺷﻤﺮده و اﺗﺤﺎدى ﺑﺎ ﭘﺎدﺷﺎه ﯾﺎﻏﻰ ﺑﺎﺑﻞ ﮐﺮده ﮐﺎر آﺳﻮر را ﺳﺎﺧﺘﻪ
اﺳﺖ. از اﯾﻦﮐﻪ در اﺳﺘﻮاﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﮑﻤﮏ ﻣﺎدىﻫﺎ وﻻﯾﺎت اﮐﺪى ﻫﻢ وﯾﺮان ﺷﺪه، ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ،
ﮐﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎى ﻗﺪﯾﻢ اﮐﺪ، ﭼﻮن ﻃﺮﻓﺪار آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ، ﻧﻤﯿﺨﻮاﺳﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺒﺎﺑﻞ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ، ﺷﺎﯾﺪ از
اﯾﻦ ﺟﻬﺖ، ﮐﻪ آﺳﻮرىﻫﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻗﺪﯾﻢ اﻣﺘﯿﺎزاﺗﻰ داده ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﻬﺮﺣﺎل ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯿﺸﻮد، ﮐﻪ ﭘﺎدﺷﺎه
ﺑﺎﺑﻞ از ﻋﻬﺪه آﻧﺎن ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪه و ﺑﺎز ﺑﮑﻤﮏ ﻣﺎدىﻫﺎ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮده. از اﯾﻨﺠﺎ روﺷﻦ اﺳﺖ، ﮐﻪ ﻃﺮف
ﻗﻮى در اﯾﻦ اﺗﺤﺎد ﻣﺎدىﻫﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ. ﻣﻮاﻓﻖ ﻧﻮﺷﺘﻪ دﯾﮕﺮ ﻧﺒﻮﻧﯿﺪ ﺣﺮّان، ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ آﺳﻮرىﻫﺎ ﻣﻘﺪس
ﺑﻮد، ﻧﯿﺰ در اﯾﻦ زﻣﺎن ﺧﺮاب ﮔﺮدﯾﺪه. راﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﺖﻫﺎ ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﺰﺑﻮر ﮔﻔﺘﻪ، ﮐﻪ ﻣﺎدىﻫﺎ آن را ﺑﺒﺎﺑﻠﻰﻫﺎ
دادﻧﺪ و ﺑﺒﺎﺑﻞ ﺣﻤﻞ ﺷﺪ. ﻧﺒﻮﭘﺎﻻس ﺳﺎر در ﯾﮑﻰ از ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ، ﮐﻪ از او ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه، ﺑﺨﻮد ﺑﺎﻟﯿﺪ
ﻣﻰﮔﻮﯾﺪ آﺳﻮر را ﺗﺴﺨﯿﺮ و ﻣﻤﻠﮑﺖ دﺷﻤﻨﺎن ﺧﻮد را ﻣﺒﺪل ﺑﻪ ﺗﻠﻰ از ﺧﺎﮐﺮوﺑﻪ و ﺧﺮاﺑﻪ ﮐﺮد. از زﺑﺎن ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻧﻰ ﻃﺒﯿﻌﻰ اﺳﺖ، زﯾﺮا ﻧﻤﯿﺨﻮاﺳﺘﻪ ﺧﻮد را ﻣﺮﻫﻮن ﻣﺎدﯾﻬﺎ ﻧﺸﺎن ﺑﺪﻫﺪ، وﻟﻰ
اﺳﺘﻮاﻧﻪاى ﻫﻢ از او ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﮐﻪ ﻣﻀﻤﻮﻧﺶ اﯾﻦ اﺳﺖ:
«ﻧﺒﻮﭘﺎﻻسﺳﺎر، ﭘﺎدﺷﺎه ﺣﻘﯿﻘﺖ، ﺷﺒﺎﻧﻰ، ﮐﻪ ﻣﺮدوك او را ﻃﻠﺒﯿﺪه. ﭼﻮن ﻣﻦ ﺣﻘﯿﺮ و ﭘﺴﺮ ﻧﺎﭼﯿﺰى،
ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻌﺎﺑﺪ ﻣﻘﺪﺳﻪ (ﻧﺒﻮ) «2» و (ﻣﺮدوك) را ﻣﺤﺘﺮم ﻣﯿﺪاﺷﺘﻢ و ﻫﻢ ﻣﻦ ﻣﺼﺮوف ﺑﻮد ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ
ﻗﻮاﻧﯿﻦ و اﺣﮑﺎم آﻧﻬﺎ اﺟﺮا ﺷﻮد، ﺧﺪاﺋﻰ ﮐﻪ از ﺑﻄﻮن ﻣﺮدم آﮔﺎه، از ﻗﻠﻮب ﺧﺪاﯾﺎن آﺳﻤﺎن و زﻣﯿﻦ
 ﻣﻄّﻠﻊ و ﻣﺮاﻗﺐ راﻫﻰ اﺳﺖ، ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺎن

ﻣﻰﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ، ﺑﻘﻠﺐ ﻣﻦ ﻧﻔﻮذ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﻦ ﺣﻘﯿﺮ را رﺋﯿﺲ ﻣﻤﻠﮑﺘﻰ ﮐﺮد، ﮐﻪ در آن ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪهام و
ﺣﮑﻤﺮاﻧﻰ ﻣﻤﻠﮑﺖ و ﻣﺮدم را ﺑﻤﻦ ﺑﺨﺸﯿﺪ. او روﺣﻰ ﻧﺎزل ﮐﺮد، ﮐﻪ ﻣﺮا ﺣﻔﻆ و در ﮐﺎرﻫﺎ ﺑﻤﻦ
ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ، ﻧﺮﮔﺎل «1» را، ﮐﻪ ﻗﻮىﺷﻮﮐﺖﺗﺮﯾﻦ ﺧﺪاﯾﺎن اﺳﺖ، ﻫﺎدى ﻣﻦ ﻗﺮار داد، دﺷﻤﻨﺎﻧﻢ را
ﻣﻄﯿﻊ و رﻗﺒﺎى ﻣﺮا ﻣﺨﺬول ﮐﺮد. آﺳﻮرﯾﻬﺎ، ﮐﻪ از دﯾﺮﮔﺎﻫﻰ ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﻣﻠﻞ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﯿﮑﺮدﻧﺪ و ﺑﻘﯿﺪ
ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺮدم ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻣﺮا ﻣﻄﯿﻊ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ، ﻣﻦ ﺿﻌﯿﻒ و ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﭘﺮﺳﺘﺶ ﺧﺪاى
ﺧﺪاﯾﺎن و ﺑﮑﻤﮏ و ﯾﺎرى ﻗﻮاى ﻣﺪﻫﺶ (ﻧﺒﻮ) و (ﻣﺮدوك)، دو ﺻﺎﺣﺐ اﺧﺘﯿﺎر ﻣﻦ، دﺳﺖ آﺳﻮرىﻫﺎ
را از ﻣﻤﻠﮑﺖ اﮐﺪ ﮐﻮﺗﺎه و آن را از ﻗﯿﺪ آﺳﻮرىﻫﺎ ﺧﻼص ﮐﺮدم ...» اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ دﯾﮕﺮ
ﻧﺒﻮﭘﺎﻻس ﺳﺎر ﺗﻔﺎوت دارد از اﯾﻦ ﺣﯿﺚ، ﮐﻪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ در اﯾﻦ ﯾﮑﻰ ﻓﺮوﺗﻨﻰ ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن داده،
ﺷﺎﯾﺪ اﯾﻦ ﮐﺘﯿﺒﻪ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪاى ﺑﻮده، ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻓﺘﺢ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪ اﻇﻬﺎر ﺗﻘﺪس ﮐﻨﺪ، ﺗﺎ
ﺣﺴﯿﺎت ﻣﺮدم را ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﻮاﻓﻖ ﺳﺎزد. اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﻧﺪارد، وﻟﻰ ﺟﺎﻟﺐﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ، ﮐﻪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ
در اﯾﻦ ﮐﺘﯿﺒﻪ از اﮐﺪ ﺳﺨﻦ ﻣﯿﺮاﻧﺪ و از ﺟﻨﮓ ﺗﻌﺮّﺿﻰ ﺑﺎ آﺳﻮر و ﻣﺤﺎﺻﺮه ﻧﯿﻨﻮا ﭼﯿﺰى ﻧﻤﯿﮕﻮﯾﺪ. از
ذﮐﺮ اﺳﻢ ﻧﺮﮔﺎل ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺴﺘﻔﺎد ﻣﯿﺸﻮد، ﮐﻪ در ﻗﺸﻮن آﺳﻮر ﻃﺎﻋﻮن اﻓﺘﺎده و ﮐﺎر دﺷﻤﻨﺎن را آﺳﺎنﺗﺮ
ﮐﺮده. از اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎﯾﺪ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﮐﺮد، ﮐﻪ آﺳﻮر ﺳﺨﺖ ﭘﺎ ﻓﺸﺮده و ﻣﺘﺤﺪﯾﻦ ﺑﻮاﺳﻄﻪ اوﺿﺎع و اﺣﻮال ﻣﺴﺎﻋﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﮔﺸﺘﻪاﻧﺪ، ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺎﻟﮏ- اﻟﺮّﻗﺎب ﻣﻠﻞ آﺳﯿﺎى ﻏﺮﺑﻰ را از ﭘﺎى درآورﻧﺪ. از ﮐﺘﯿﺒﻪ ﻣﺰﺑﻮر
ﻧﯿﺰ دﯾﺪه ﻣﯿﺸﻮد، ﮐﻪ آﺳﻮر ﺣﮑﻤﺮاﻧﻰ ﺑﺮ ﻣﻠﻞ آﺳﯿﺎى ﻏﺮﺑﻰ داﺷﺘﻪ. اﯾﻦ ﺟﺎى ﮐﺘﯿﺒﻪ ﺑﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎى
ﻫﺮودوت و ﺑﺎ ﺗﻮرﯾﮥ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻮاﻓﻘﺖ دارد. ﻫﺮودوت ﺗﺴﺨﯿﺮ ﻧﯿﻨﻮا را ﺑﻪ ﻫﻮوخﺷﺘﺮ، ﯾﺎ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ او ﻧﻮﺷﺘﻪ،
ﺑﻪ ﮐﯿﺎﮐﺴﺎر ﻧﺴﺒﺖ داده و وﻋﺪه ﮐﺮده ﮐﯿﻔﯿﺎت ﺗﺴﺨﯿﺮ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ آﺳﻮر را ﺑﻌﺪ ﺷﺮح دﻫﺪ (ﮐﺘﺎب 1 ﺑﻨﺪ
106) وﻟﻰ وﻋﺪهاش را ﻓﺮاﻣﻮش ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎﻧﺪه. ﺑﺮس، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﮔﺬﺷﺖ، ﻧﻮﺷﺘﻪ، ﮐﻪ
ﭘﺎدﺷﺎه آﺳﻮر ﻗﺼﺮ ﺧﻮد را آﺗﺶ زد و ﺑﺎﯾﺪ از اﯾﻨﺠﺎ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﮐﺮد، ﮐﻪ ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮادهاش در آن
 آﺗﺶ ﺳﻮﺧﺘﻪاﻧﺪ. ﮐﺘﺰﯾﺎس ﻧﻮﺷﺘﻪ، ﮐﻪ دﺟﻠﻪ ﻗﺴﻤﺘﻰ، از دﯾﻮار ﺷﻬﺮ را ﺧﺮاب ﮐﺮد. ﻧﺎﺣﻮم

ﮔﻮﯾﺪ: «دروازهﻫﺎى رودﻫﺎ ﺑﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻗﺼﺮ ﻣﻨﻬﺪم ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ». راﺟﻊ ﺑﺘﺎرﯾﺦ اﻧﻬﺪام ﻧﯿﻨﻮا
ﺑﺎﯾﺪ درﻧﻈﺮ داﺷﺖ: اوﺳﻮﯾﻮس ﺗﺎرﯾﺦ آﻧﺮا ﺳﺎل اول ﭼﻬﻞ و ﺳﻮﻣﯿﻦ اﻟﻢ ﭘﯿﺎد ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺮده، ﯾﺮوﻧﯿﻢ ﯾﮏ
ﺳﺎل ﭘﯿﺸﺘﺮ رﻓﺘﻪ، ﺗﻮرﯾﮥ اﯾﻦ ﺳﺎﻟﺮا ﺳﺎل ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﯾﻮﺷﯿﺎ در ﺟﻨﮕﻰ ﺑﺎ ﻣﺼﺮىﻫﺎ داﻧﺴﺘﻪ (ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ
ﭘﺎﺋﯿﻦﺗﺮ ﺑﯿﺎﯾﺪ) ﻧﺒﻮﻧﯿﺪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎﺑﻞ ﮔﻮﯾﺪ، ﮐﻪ ﻣﻌﺒﺪ، ﺣﺮّان، را ﭘﻨﺠﺎه و ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از اﻧﻬﺪام آن از ﻧﻮ
ﺑﺴﺎﺧﺖ.
ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺎرﯾﺦ اﻧﻬﺪام ﻧﯿﻨﻮا را در ﺳﺎل 607 ق. م ﻣﯿﺪاﻧﻨﺪ، ﺑﻌﻀﻰ 605 و 606 ﻫﻢ ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﻨﺪ.
ﻧﯿﻨﻮا ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ دوﻟﺖ ﻗﺪﯾﻢ ﻗﻮﯾﻢ آﺳﻮر، ﮐﻪ ﭼﻨﺪى ﻗﺒﻞ از اﻧﻬﺪاﻣﺶ، ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺗﻤﺎم آﺳﯿﺎى ﻏﺮﺑﻰ و
ﯾﮑﻰ از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎى ﻋﺎﻟﻢ آن زﻣﺎن ﺑﺸﻤﺎر ﻣﯿﺮﻓﺖ، ﭼﻨﺎن زﯾﺮوزﺑﺮ ﺷﺪ، ﮐﻪ ﺟﺰ ﺧﺮاﺑﻪﻫﺎﺋﻰ از
آن ﭼﯿﺰى ﺑﺎﻗﻰ ﻧﻤﺎﻧﺪ. دو ﻗﺮن ﺑﻌﺪ، وﻗﺘﻰ ﮐﻪ ﻟﺸﮑﺮ ﯾﻮﻧﺎﻧﻰ ﺑﺴﺮدارى ﮐﺰﻧﻔﻮن از (ﮐﺎﻻه) و ﻧﯿﻨﻮا
ﻣﯿﮕﺬﺷﺖ، رﻫﻨﻤﺎﯾﺎن ﯾﻮﻧﺎﻧﻰﻫﺎ ﻣﺤﻞﻫﺎى اﯾﻦ دو ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﻧﺎﻣﻰ را ﻻرﯾﺴﺎ و ﻣﯿﺲﭘﯿﻼ ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ، زﯾﺮا
ﮐﺰﻧﻔﻮن در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻌﻘﺐﻧﺸﯿﻨﻰ ده ﻫﺰار ﻧﻔﺮ «1» ﮔﻮﯾﺪ: «آنﺟﺎ ﺧﺮاﺑﻪﻫﺎى ﺷﻬﺮ ﺑﺰرﮔﻰ
ﺑﻮد، ﮐﻪ آﻧﺮا، ﻻرﯾﺴﺎ، ﻣﯿﻨﺎﻣﯿﺪﻧﺪ و در زﻣﺎن ﻗﺪﯾﻢ ﻣﺴﺎﮐﻦ ﻣﺎدىﻫﺎ ﺑﻮد» در ﻫﻤﺎن ﻓﺼﻞ ﻣﻮرخ ﻣﺬﮐﻮر
ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻀﻤﻮن از (ﻣﯿﺲﭘﯿﻼ) ذﮐﺮى ﮐﺮده. ﺑﺨﺎﻃﺮ ﮐﺰﻧﻔﻮن و ﻫﻤﺮاﻫﺎﻧﺶ ﺧﻄﻮر ﻧﻤﻰﮐﺮده، ﮐﻪ در
اﯾﻦﺟﺎﻫﺎ وﻗﺘﻰ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ دول و ﻣﻠﻞ ﺣﻞّ و ﻋﻘﺪ ﻣﯿﺸﺪ. آﺳﻮر ﭘﺲ از اﯾﻦ ﺿﺮﺑﺖ دﯾﮕﺮ ﮐﻤﺮ راﺳﺖ ﻧﮑﺮد و، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﯿﺎﯾﺪ، در ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺳﻬﻢ دوﻟﺖ ﻣﺎد ﮔﺮدﯾﺪه، ﭘﺲ از اﻧﻘﺮاض دوﻟﺖ ﻣﺎد ﺑﺎﺳﻢ اﺛﻮرا
ﺟﺰو ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﻰ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﻰ ﺷﺪ و ﺑﻌﺪ ﺑﺪﺳﺖ اﺳﮑﻨﺪر و ﺳﻠﻮﮐﯿﻬﺎ اﻓﺘﺎد. اﻧﻘﺮاض آﺳﻮر ﺑﺎﯾﻦ زودى
ﭘﺲ از آن درﺧﺸﻨﺪﮔﻰ و ﻗﺪرﺗﻰ، ﮐﻪ ﻧﺸﺎن داده ﺑﻮد، ﺑﺎﻋﺚ ﺣﯿﺮت اﺳﺖ. درﺳﺖ ﭼﻬﻞ ﺳﺎل، ﺑﻌﺪ از
اﯾﻨﮑﻪ دوﻟﺖ ﻋﯿﻼم را ﻣﻨﻘﺮض ﮐﺮد، ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻘﺮض ﺷﺪ. ﭼﻮن ﺟﻬﺎت اﯾﻨﻮاﻗﻌﻪ ﻣﻬﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ
ﺷﺪه از اﯾﻨﻤﻮﺿﻮع ﻣﯿﮕﺬرﯾﻢ.
ﻧﯿﻨﻮاى ﺧﺮاب در زﻣﺎن اﻣﭙﺮاﻃﻮران روم ﻣﺴﺘﻌﻤﺮه ﻧﻈﺎﻣﻰ ﮔﺮدﯾﺪ «2» و ﻣﻮرﺧﯿﻦ ﯾﻮﻧﺎﻧﻰ و روﻣﻰ ﺗﻤﺎم
ﺑﯿﻦ اﻟﻨﻬﺮﯾﻦ را آﺳﻮر ﻣﯿﻨﺎﻣﯿﺪﻧﺪ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻫﺮودوت ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺑﺎﺑﻞ را ﻫﻢ آﺳﻮر ﻣﯿﻨﺎﻣﺪ، و ﺣﺎﻻ ﻫﻢ
رﺷﺘﻪ زﺑﺎن و آﺛﺎرﺷﻨﺎﺳﻰ ﺑﺎﺑﻞ و آﺳﻮر را «آﺳﻮر ﺷﻨﺎﺳﻰ» ﻣﻰﻧﺎﻣﻨﺪ «3»، وﻟﻰ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ، ﮐﻪ از آﺳﻮر
 ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﻗﻰ ﻣﺎﻧﺪ، زﯾﺮا زﻧﺪﮔﺎﻧﻰ ﺳﯿﺎﺳﻰ

و ﻋﻠﻮم و ادﺑﯿﺎت آن از ﻣﯿﺎن رﻓﺖ. ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪهاﻧﺪ، ﮐﻪ زﺑﺎن آﺳﻮرى و ﺧﻂ ﻣﯿﺨﻰ در
زﻣﺎن ﻗﺪرت آﺳﻮر ﻫﻢ ﺑﻄﻮر ﻣﺼﻨﻮﻋﻰ در درﺑﺎر ﺣﻔﻆ ﻣﯿﺸﺪه و در ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم زﺑﺎن و ﺧﻂ آراﻣﻰ
ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻮده