اﺳﻢ اﯾﻦ ﺷﺎه را ﻫﺮودوت ﮐﻮآﮐﺴﺎر ﻧﻮﺷﺘﻪ «1»، وﻟﻰ از ﮐﺘﯿﺒﻪ ﺑﯿﺴﺘﻮن دارﯾﻮش اول ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ، ﮐﻪ
ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮ ﺑﻮد. اﯾﻦ ﺷﺎه ﯾﮑﻰ از ﺷﺎﻫﺎﻧﻰ اﺳﺖ، ﮐﻪ ﺳﺎﺋﺴﻰ ﺧﻮب ﺑﻮدهاﻧﺪ و ﻧﻈﺎﺋﺮﺷﺎن در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﻢ
اﺳﺖ.
وﻗﺘﻰ ﮐﻪ ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮ ﺑﺘﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ، اوﺿﺎع ﻣﺎد ﺧﻄﺮﻧﺎك و ﻣﻮﻗﻊ ﺷﺎه ﺑﺎرﯾﮏ ﺑﻮد، وﻟﻰ او ﺑﺨﻮﺑﻰ
ﺗﺸﺨﯿﺺ داد، ﮐﻪ ﺑﯿﺪرﻧﮓ ﺑﺎﯾﺪ اﺻﻼﺣﺎﺗﻰ ﺑﮑﻨﺪ و ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد را ﻗﺒﻞ از ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﻘﺸﻮن ﻣﻌﻄﻮف
داﺷﺖ، زﯾﺮا از ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﻠﺦ ﺟﻨﮓ ﭘﺪرش ﺑﺎ آﺳﻮر آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮد، ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻫﯿﺎن ﭼﺮﯾﮑﻰ ﻣﺎد ﻫﺮﮔﺰ از
ﻋﻬﺪه ﺳﭙﺎﻫﯿﺎن ورزﯾﺪه و ﺟﻨﮓ آزﻣﻮده آﺳﻮر ﺑﺮﻧﯿﺎﯾﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻗﺸﻮﻧﻰ ﺑﺎﺳﻠﻮب آﺳﻮرى ﺗﺮﺗﯿﺐ داد
و آﻧﺮا داﺋﻤﻰ ﮐﺮد. ﭘﯿﺎده ﻧﻈﺎم ﻣﺴﻠّﺢ ﺑﻪ ﺗﯿﺮوﮐﻤﺎن و ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺷﺪ، ﺳﻮاره ﻧﻈﺎم ﺗﯿﺮاﻧﺪازان ﻣﺎﻫﺮى ﺑﻮدﻧﺪ،
 ﮐﻪ از ﮐﻮدﮐﻰ ﺑﺎﺳﺐﺳﻮارى، ﺗﯿﺮاﻧﺪازى و ﻗﯿﻘﺎج زدن، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻮاران ﭘﺎرﺗﻰ ﭼﻨﺪ ﻗﺮن ﺑﻌﺪ، ﻋﺎدت ﮐﺮده
ﺑﻮدﻧﺪ. اﺳﺐ ﻣﺎدى در ﻋﻬﺪ ﻗﺪﯾﻢ ﻣﻌﺮوف آﻓﺎق ﺑﻮد، ﺑﺨﺼﻮص اﺳﺒﻬﺎى ﻧﺴﺎ (ﻧﯿﺴﺎﯾﻪ) ﮐﻪ از ﺣﯿﺚ ﻗﺸﻨﮕﻰ، ﺗﻨﺪروى و ﺑﺮدﺑﺎرى ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ. ﺑﻌﺪ از ﺗﺮﺗﯿﺐ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﭙﺎﻫﻰ ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮ ﺑﻘﻮل ﻫﺮودوت
(ﮐﺘﺎب 1 ﺑﻨﺪ 103) ﺑﻪ آﺳﻮر ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮد. آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﺳﺨﺖ ﭘﺎ ﻓﺸﺮدﻧﺪ، وﻟﻰ ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺳﺮدار آﺳﻮرى
ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮرد و ﻗﺸﻮن ﻣﺎد در دﻓﻌﻪ دوم داﺧﻞ آﺳﻮر ﺷﺪه ﻧﯿﻨﻮا ﭘﺎى ﺗﺨﺖ آﺳﻮر را ﻣﺤﺎﺻﺮه ﮐﺮد.
ﭼﻮن ﻣﻌﻠﻮم ﺑﻮد، ﮐﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ اﺳﺘﺤﮑﺎﻣﺎت ﻧﯿﻨﻮا ﻣﺤﺎﺻﺮه آن ﺑﻄﻮل ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ، ﻫﻮوﺧﺸﺘﺮ ﻗﺴﻤﺘﻰ
از ﻗﺸﻮن ﺧﻮد را ﻣﺄﻣﻮر ﮐﺮد ﺟﻠﮕﻪﻫﺎى ﺣﺎﺻﻠﺨﯿﺰ آﺳﻮر را ﻏﺎرت و ﺧﺮاب ﮐﻨﻨﺪ، زﯾﺮا ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮐﺮده
ﺑﻮد، ﮐﻪ دﺷﻤﻦ را ﻣﻨﻬﺪم و ﻧﺎم آﺳﻮر را از ﺻﻔﺤﻪ روزﮔﺎر ﻣﺤﻮ ﮐﻨﺪ. از اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺨﻮﺑﻰ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﯿﺸﻮد،
ﮐﻪ ﮐﯿﻨﻪورزى ﻣﺎدﯾﻬﺎ از ﺟﻬﺖ ﻣﻈﺎﻟﻢ آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﺑﭽﻪ اﻧﺪازه ﺑﻮده.
ﺑﺮاى ﻧﻤﻮدن ﺳﺮور ﻣﻠﻞ ﻣﻐﻠﻮﺑﻪ از ﻣﺤﺎﺻﺮه ﻧﯿﻨﻮا، ﯾﮑﻰ دو ﺟﺎى ﺗﻮرﯾﮥ را ذﮐﺮ ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ (ﮐﺘﺎب ﻧﺎﺣﻮم
ﺑﺎب دوم): «ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﻈﻤﺖ ﯾﻌﻘﻮب را ﻣﺜﻞ ﻋﻈﻤﺖ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﺑﺎز ﻣﯿﺂورد و ﺗﺎراجﮐﻨﻨﺪﮔﺎن اﯾﺸﺎن را
ﺗﺎراج ﻣﻰﮐﻨﺪ. ﺳﺮ ﺟﺒﺎران او ﺳﺮخ ﺷﺪه، ﻣﺮدان ﺟﻨﮕﻰ ﺑﻘﺮﻣﺰ ﻣﻠﺒﺲ، ﻋﺮّاﺑﻪﻫﺎ در روز ﺗﻬﯿﻪ او از ﻓﻮﻻد
ﻻﻣﻊ اﺳﺖ و ﻧﯿﺰهﻫﺎ ﻣﺘﺤﺮّك ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ... دروازهﻫﺎى ﺷﻬﺮﻫﺎ ﮐﺸﺎده اﺳﺖ، ﻗﺼﺮ ﮔﺪاﺧﺘﻪ ﻣﻰﮔﺮدد ...
و ﻧﯿﻨﻮا از روزى، ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪه، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﮔﻪ آب ﻣﯿﺒﻮد، اﻣﺎ اﻫﻠﺶ ﻓﺮار ﻣﻰﮐﻨﻨﺪ و اﮔﺮﭼﻪ ﺻﺪا
ﻣﯿﺰﻧﻨﺪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯿﺪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯿﺪ، ﻟﮑﻦ اﺣﺪى ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻧﻤﯿﺸﻮد. ﻧﻘﺮه را ﻏﺎرت ﮐﻨﯿﺪ و ﻃﻼ را ﺑﯿﻐﻤﺎ ﺑﺮﯾﺪ، زﯾﺮا
اﻧﺪوﺧﺘﻪﻫﺎى او و ﮐﺜﺮت ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺘﺎﻋﺶ را اﻧﺘﻬﺎﺋﻰ ﻧﯿﺴﺖ. او ﺧﺎﻟﻰ و وﯾﺮان و ﺧﺮاب اﺳﺖ، دﻟﺶ
ﮔﺪاﺧﺘﻪ، زاﻧﻮﻫﺎﯾﺶ ﻟﺮزان، در ﻫﻤﻪ ﮐﻤﺮﻫﺎ درد ﺷﺪﯾﺪ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ و رﻧﮓ روﻫﺎى، ﻫﻤﻪ ﭘﺮﯾﺪه اﺳﺖ ...
واى ﺑﺮ ﺷﻬﺮ ﺧﻮﻧﺮﯾﺰ، ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﺶ از دروغ و ﻗﺘﻞ ﻣﻤﻠﻮ اﺳﺖ و ﻏﺎرت از آن دور ﻧﻤﯿﺸﻮد. آواز
ﺗﺎزﯾﺎﻧﻪﻫﺎ، ﺻﺪاى ﻏﺮﻏﺮ ﭼﺮﺧﻬﺎ، ﺟﻬﯿﺪن اﺳﺒﺎن و ﺟﺴﺘﻦ ﻋﺮّاﺑﻪﻫﺎ. ﺳﻮاران ﻫﺠﻮم ﻣﻰآورﻧﺪ، و
ﺷﻤﺸﯿﺮﻫﺎ ﺑﺮّاق، ﻧﯿﺰهﻫﺎ ﻻﻣﻊ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ و ﮐﺜﺮت ﻣﺠﺮوﺣﺎن، ﻓﺮاواﻧﻰ ﻣﻘﺘﻮﻟﯿﻦ و ﻻﺷﻬﺎ را اﻧﺘﻬﺎﺋﻰ ﻧﯿﺴﺖ،
ﺑﺮ ﻻﺷﻬﺎى ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﯿﺎﻓﺘﻨﺪ ... اﯾﻨﮏ ﯾﻬﻮه ﺻﺒﺎﺑﻮت ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ:
ﻣﻦ ﺑﻀﺪ ﺗﻮ ﻫﺴﺘﻢ و داﻣﻦﻫﺎﯾﺖ را ﺑﺮ روى ﺗﻮ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻋﻮرت ﺗﻮ را ﺑﺮ اﻣﺖﻫﺎ و رﺳﻮاﺋﻰ ﺗﻮ
را ﺑﺮ ﻣﻤﻠﮑﺘﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ ...»