بند اول
داریوش شاه میگوید: خداى بزرگى است اهورمزد، که آن آسمان را آفریده، که این زمین را »
آفریده، که بشر را آفریده، که خوشى را به بشر داده، که داریوش را شاه کرده، داریوش را
.« بسلطنت مملکتى رسانیده، که بزرگ است و اسبها و
مردان خوب دارد
بند دوم
داریوش شاه میگوید: منم داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه ممالکى، که از تمام نژادها »
.« مسکون است، شاه این زمین بزرگ تا آن دورها، پسر ویشتاسپ، هخامنشى
بند سوم
داریوش شاه میگوید: من پارسىام، از پارس مصر را تسخیر کردم، امر کردم این کانال را بکنند، »
از پىرو (یعنى نیل)، که در مصر جارى است تا دریائى، که از پارس بدان روند. این کانال کنده
.«1» « شد، چنانکه امر کردم و کشتىها روانه شدند، چنانکه اراده من بود
راجع باین کانال باید گفت، که در زمان نخائو فرعون مصر 609 ق. م آن را کنده بودند، ولى پس
از آن کانال مزبور پر شده و از میان رفته بود.
در این زمان بحکم داریوش آنرا پاك و از نو دایر کردند. پس از آن، چون این کانال دریاى
مغرب را با دریاى سرخ و دریاى عمان اتصال میداد، راه تجارتى مستقیم بین ممالک غربى و هند
گردید و از این ببعد از اهمیت تجارتى بابل تا اندازهاى کاست.
در خاتمه این مبحث لازم است گفته شود، که از اصلاحات داریوش در مصر ساخلوى نیرومند
بود، که در مصر گذاشت. این ساخلو، چنانکه در زمان فسمتیخ معمول بود، بچهار اردو تقسیم
میشد و در چهار جا اقامت داشت: اولى در منفیس پایتخت مصر، که مقرّ والى بود. دومى در دافنه
پلوزیوم، یعنى در طرف
شمال شرقى مصب نیل، براى حفاظت مصر از طرف عربستان و فلسطین. سومى در مارآ
براى حفاظت مصر از «2» مصب نیل را از طرف لیبیا حراست میکرد. چهارمى در جزیره الفانتین
طرف حبشه. هرودوت گوید (کتاب 2، بند 30 )، که عده این ساخلو بدویست و چهل هزار نفر
میرسید و افراد آن مصرى بودند.
این خبر میرساند، که حکومت ایران امنیت مصر را خوب حفظ میکرده. این بود کارهاى داریوش
در مصر، که ذکر شد. اکنون قبل از اینکه از این مبحث بگذریم، مقتضى است، کلمهاى چند در
باب افریقا یا، چنانکه هرودوت گوید، لیبیا از نظر مورخ مزبور گفته شود، زیرا یک قسمت لیبیا،
بمعنى افریقا، در این زمان، که از وقایع آن صحبت میشود، جزء ایران بود و براى ما مهم است، که
اخلاق و عادات مردمان تابع ایران آنروزى را بدانیم